Khi tôi 4 tuổi, trong lúc bố mẹ đang ăn tối, tôi lén chọc ngón tay vào ổ điện. Cả căn nhà lập tức tối sầm lại. Chính hành động dứt khoát của bố tôi — dùng một chiếc ghế đẩy tôi ra — và mẹ tôi, một y sĩ, nhanh chóng chăm sóc ngón tay bị bỏng nặng của tôi đã kéo tôi trở về từ tay tử thần. Khi ấy tôi không biết đó là sơ cứu.
Suốt 22 năm, đó chỉ là một câu chuyện “vui” của gia đình tôi về cách mà tôi chơi ngu, cho đến khi tình cờ tôi tham gia một lớp học Sơ cứu của Survival Skills Vietnam. Nhưng không phải gia đình nào cũng may mắn như gia đình tôi. Lúc đó, một cậu học sinh trung học cất giọng, nặng trĩu với nỗi đau quá lớn so với tuổi của em: “Giá như em học CPR sớm hơn hai tháng, bố em giờ này chắc vẫn còn sống.”
Tim của bố em ấy ngừng đập, trong suốt 15 phút kinh hoàng ấy, cả gia đình chỉ có thể đứng nhìn, chờ đợi và cầu nguyện cho xe cấp cứu đến kịp — nhưng nó đã đến quá muộn.
Mỗi lớp học, tôi nghe cụm từ “giá như” lặp đi lặp lại nhiều đến mức tôi quyết tâm để không ai phải nói 2 từ đó nữa.
Để làm được điều đó chúng ta cần hàng nghìn người biết quan tâm và bảo vệ lẫn nhau. Tôi cùng các đồng sáng lập chuyển Survival Skills Vietnam từ một dự án cộng đồng thành doanh nghiệp xã hội để gây quỹ, và nó dẫn tôi đến một buổi gọi vốn. Tôi bước vào một căn phòng lạnh lẽo, hẹp và dài. Bốn nhà đầu tư thiên thần ngồi phía sau một chiếc bàn dài, gương mặt lạnh lùng trong những bộ vest đen. Sau phần trình bày của tôi, một người ngả lưng ra sau và nói: “Dự án này không có giá trị thương mại. Dù miễn phí cũng chẳng ai tham gia đâu. Người cứu giúp còn có thể bị đánh hoặc bị công an bắt.”
Tôi đứng chết lặng. Họ nói đúng; mọi lý lẽ đều chống lại tôi. Một giọng nói trong đầu nhắc tôi về giấc mơ thời thơ ấu là được đi du lịch khắp thế giới — giấc mơ mà tôi đã theo đuổi bằng cách làm nhiều công việc cùng lúc, ăn mì gói như bữa chính suốt 10 năm. Tôi đã tiết kiệm đủ để thực hiện giấc mơ ấy, chỉ cần tôi không mất tiền vào một ý tưởng kinh doanh tồi.
Nhưng rồi gương mặt của cậu học sinh ấy hiện lên trong tâm trí tôi. Điều em nói một năm trước có thể chính là tương lai của tôi: “Giá như tôi đã bắt đầu dự án này sớm hơn, thì ai đó mà tôi yêu thương có lẽ vẫn còn sống.”
Kệ các nhà đầu tư. Tôi bước ra khỏi căn phòng ấy với quyết định sẽ dùng toàn bộ số tiền tiết kiệm cho giấc mơ tuổi thơ của mình để khởi nghiệp. Nhưng tôi lại cảm thấy một sự bình yên tuyệt đối, vì tôi biết mình sẽ không bao giờ phải nói hai chữ “giá như.”
Có thể bạn đang giúp đỡ rất nhiều người mỗi ngày. Có thể bạn là một nhân viên y tế chạy đua với từng phút giấy để cứu người mỗi ngày, một giáo viên cần mẫn ươm những mầm non tương lai cho đất nước, một doanh nhân đau đáu làm sao để tạo ra nhiều của cải và việc làm hơn cho xã hội. Nhưng có một điều không ai trong chúng ta có thể làm được: ở bên cạnh những người thân yêu 24/7.
Trên khắp Đông Nam Á, hàng nghìn người tử vong mỗi năm vì những nguyên nhân có thể phòng tránh được — tai nạn, đột quỵ, hay các thảm họa như bão và lũ lụt gần đây. Chúng ta sống trong một khu vực giàu lòng bao dung và đầy nghị lực — nhưng cũng đầy những rủi ro. Đó là lý do vì sao công việc của chúng ta quan trọng. Giáo dục, sinh kế và hành động vì khí hậu là thiết yếu — nhưng khi hệ thống thất bại, sơ cứu là tuyến phòng thủ cuối cùng của chúng ta. Cần mười năm để đào tạo một bác sĩ, nhưng chỉ cần tám giờ để học cách cứu một mạng người.
Hãy nhìn vào anh Nghĩa, một nhà báo và cũng là một học viên của chúng tôi. Không lâu sau khóa học, anh chứng kiến một chiếc xe tải 10 tấn đâm vào một cặp đôi đi xe máy. Khi những người khác sững sờ, anh nhớ lại bài học của mình, cầm máu và cố định đôi chân bị dập nát của các nạn nhân. Cặp đôi ấy đã sống sót và một năm sau họ tổ chức đám cưới. Nếu không có Nghĩa, đám cưới ấy có thể đã trở thành một đám tang.
Hai học viên — một cậu bé và một nhà báo, hai sự việc đáng tiếc trong cùng thành phố Hồ Chí Minh, cùng một sự hỗn loạn — chỉ có một điểm khác biệt: có một người đã được chuẩn bị trước khi tai nạn xảy ra. Anh Nghĩa là một trong 200.000 học viên hiện đang cứu sống hàng nghìn người gặp nạn mỗi năm.
Hãy tưởng tượng nếu mỗi gia đình đều có ít nhất một người được đào tạo sơ cứu, chúng ta có thể cùng nhau cứu thêm bao nhiêu nghìn người nữa. Nếu bạn đã biết sơ cứu, hãy dạy lại cho thêm một người. Nếu chưa, hãy tham gia một trong các lớp học của Survival Skills Vietnam, dành tối thiểu 4 giờ cùng thực hành sơ cứu để chúng ta có thể bắt đầu giúp đỡ những người thân khi họ cần nhất.
Bởi vì không ai trong chúng ta biết điều gì sẽ xảy ra hôm nay hay ngày mai. Nhưng nếu chúng ta cùng chuẩn bị ngay bây giờ, sẽ không ai còn phải nói: “Giá như…”.
Giới thiệu tác giả: ThS. Hồ Thái Bình
Với nền tảng Kinh doanh và Tài chính, Bình nhận thấy việc ứng dụng tư duy này là chìa khóa để giải quyết các vấn đề xã hội một cách bền vững.
Anh tham gia Survival Skills Vietnam với vai trò Giám đốc, chuyển SSVN từ dự án phi lợi nhuận thành doanh nghiệp xã hội nhằm tự chủ tài chính và đầu tư mạnh hơn vào giáo dục cộng đồng và công nghệ, đảm bảo người Việt Nam được tiếp cận giáo dục sơ cấp cứu chất lượng cao. Hiện anh cũng là Phó giám đốc Doanh nghiệp Khoa học & Công nghệ SiGen, ứng dụng sáng chế Việt để cải thiện sức khỏe và môi trường sống tại các đô thị Việt Nam.
