Tôi vẫn nhớ căn phòng hôm đó. Một bên là các nhà khoa học. Sau lưng họ là hàng chục tấm bằng tiến sĩ Oxford treo ngay ngắn. Mắt dán vào laptop, tay nhịp trên bàn, thỉnh thoảng liếc đồng hồ.
Đối diện là nhóm sinh viên khối xã hội, ngồi sát vào nhau, thì thầm: “Em sợ ngành của em không đóng góp được gì đâu”. Hai nhóm nhìn những người cùng phía với mình, bên ngán ngẩm, bên sợ sệt. Nhưng không ai nhìn sang phía còn lại. Chỉ có tiếng gõ máy, tiếng thở dài. Giữa căn phòng gần 20 người, mình tôi đứng lặng với mớ chỉ rối trên tay, nhìn những sợi chỉ kết nối khoa học với công chúng cứ thế đứt lìa sau mỗi tiếng đóng cửa. Tờ ghi chú trắng trơn trước mặt như nới rộng thêm khoảng cách giữa tôi và những cái quay lưng vội vã của nhà khoa học và nhóm sinh viên.
Nếu tôi dừng lại tại đây, tôi có thể tiếp tục làm những hoạt động thường niên đơn giản, công việc sẽ thuận lợi như từ trước đến nay vẫn vậy. Nhà khoa học sẽ tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về vi khuẩn kháng kháng sinh ở gà và mối liên hệ với những người nông dân nuôi gà, được xuất bản đăng bài ở những tạp chí xếp hạng cao hơn. Nhưng khoa học vốn dĩ đâu phải chỉ để trưng bày trên các tạp chí danh giá. Và công chúng, bao gồm người thân của tôi và chính bản thân tôi, đang sống chung với nguy cơ nhiễm loại vi khuẩn kháng kháng sinh này từ gà, khiến chúng tôi lờn hết các loại kháng sinh khi cần nó nhất. Vậy nên tôi không thể đứng yên nhìn khoa học và công chúng ngày càng xa rời nhau.
Nếu tôi chọn kéo họ quay lại căn phòng kết nối đó, có thể vẫn tiếp tục là những cái đảo mắt “anh đã nói rồi mà em không nghe”, hoặc tệ hơn là lời phàn nàn gián tiếp lên cấp cao về việc nhà khoa học bị tôi làm phiền. Nhưng tôi vẫn đi tiếp. Tôi xin cộng điểm rèn luyện cho sinh viên. Tôi nhờ trưởng nhóm nghiên cứu chỉ định nhà khoa học tham gia. Có người đến vì điểm. Có người đến vì trách nhiệm. Nhưng họ đã đến.
Trong buổi tiếp theo, một bạn sinh viên nói: “Em không hiểu vì sao nghiên cứu này quan trọng với gia đình em, nhà em có nuôi gà đâu”. 2 3 giây trôi thoáng qua chỉ nghe tiếng ro ro của máy lạnh, cặp lông mày đang nhíu lại, dần dần giãn ra trên khuôn mặt nhà khoa học: “Vậy em muốn biết điều gì?” Một sinh viên khác cất tiếng “à không nuôi gà nhưng em ăn gà hằng tuần mà, nếu vậy thì hội mê ăn gà như em sẽ bị ảnh hưởng như thế nào ạ?”. Bút bắt đầu sột soạt chạy trên giấy. Sau buổi đó, một bạn viết: “Em không nghĩ câu hỏi của mình lại quan trọng.” Một nhà khoa học nói với tôi: “Bị người không chuyên thách thức là hơi nhột nha em… nhưng hữu ích quá. Các bạn ấy nhắc anh nhớ lại động lực làm khoa học là để tìm ra kiến thức hữu ích cho tất cả mọi người”.
Những sợi chỉ rối nùi đứt đoạn trên tay tôi đang được cuộn lại gọn gàng, và tôi sẽ dùng cuộn chỉ này để tiếp tục khâu lại những vết rách khoảng cách giữa khoa học và công chúng.
Bắt đầu trang bị kỹ năng cứu người ngay hôm nay cùng SSVN tại:
Đăng ký trực tiếp tại: 0773 866 799
Học trực tuyến: elearning.survivalskills.vn
Ứng dụng sơ cấp cứu miễn phí: https://app.survivalskills.vn/
Survival Skills Vietnam – Vì một Việt Nam an toàn hơn.
